Hội thảo khoa học “Định vị Việt Nam trong chính sách đối ngoại của các cường quốc hiện nay”

10/11/2019

Ngày 6/11/2019, tại Hội trường 3D, trụ sở 1A Liễu Giai, Ba Đình, Hà Nội, Viện Kinh tế và Chính trị thế giới thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam (Viện Hàn lâm) đã long trọng tổ chức Hội thảo khoa học “Định vị Việt Nam trong chính sách đối ngoại của các cường quốc hiện nay”.

Hội thảo vinh dự được đón tiếp. GS.TS. Đặng Nguyên Anh, Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm, kiêm Viện trưởng Viện Kinh tế và Chính trị thế giới đến dự và chỉ đạo, TS. Đặng Xuân Thanh, Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm cùng sự có mặt của nhiều đại biểu là các nhà khoa học, khách quý đến từ các cơ quan hữu quan và toàn thể cán bộ Viện Kinh tế và Chính trị thế giới.

GS.TS. Đặng Nguyên Anh phát biểu khai mạc Hội thảo

TS. Đặng Xuân Thanh phát biểu tại Hội thảo

 

Phát biểu tại Hội thảo, GS.TS. Đặng Nguyên Anh đã nhiệt liệt chào mừng sự có mặt của toàn thể đại biểu, nhấn mạnh tầm quan trọng của Hội thảo và chia sẻ: Sau hơn 30 năm tiến hành công cuộc Đổi mới, Việt Nam đã gặt hái được nhiều thành công. Nền kinh tế vượt qua khủng hoảng và từ năm 2010, Việt Nam bước vào hàng ngũ các nước có thu nhập trung bình với tốc độ tăng trưởng bình quân hàng năm ở mức cao.

Trong quan hệ đối ngoại, tầm vóc, vị thế và uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế từng bước cải thiện, được cộng đồng quốc tế ghi nhận và đánh giá cao. Việt Nam đã chuyển mạnh từ “tham gia tích cực” sang “chủ động đóng góp xây dựng, định hình các thể chế đa phương”.

Cùng với đó, Việt Nam cũng được bạn bè quốc tế tín nhiệm lựa chọn là nơi tổ chức nhiều hội nghị quan trọng có tầm cỡ khu vực và toàn cầu. Hội nghị thượng đỉnh Mỹ - Triều Tiên được tổ chức tại Hà Nội vào cuối tháng 2/2019 là sự kiện quan trọng của thế giới, thu hút sự chú ý theo dõi của cộng đồng quốc tế. Việc tổ chức thành công cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ - Triều Tiên, Việt Nam khẳng định vai trò trung gian hòa giải trong trên trường quốc tế.

Tuy nhiên, khi các quốc gia liên tục có sự điều chỉnh chính sách đối ngoại thì việc xác định vai trò, vị trí của Việt Nam là hết sức cấp thiết, nhất là trong bối cảnh Việt Nam ngày càng hội nhập sâu, và thực tiễn phát triển của đất nước hiện cũng đang cần những cú hích mang tính bước ngoặt từ chính sách đối ngoại, để tạo động lực cho tiến trình cải cách trong nước và sự phát triển kinh tế - xã hội trong tương lai. Vậy, các nước khác nhìn nhận như thế nào về Việt Nam? Vai trò của Việt Nam quan trọng đối với các quốc gia khác như thế nào?

Việt Nam có thể không phải là đối tác quan trọng nhất nhưng là đối tác không thể thiếu đối với các quốc gia. Điều đó có đúng không?

Đây là những câu hỏi được giáo sư, Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm gợi mở và mong muốn nhận được các trao đổi cụ thể của các đại biểu nhằm nhìn nhận và đánh giá được ý nghĩa, tính cấp thiết của vấn đề, góp phần làm phong phú hơn hệ thống lý luận về hợp tác quốc tế, quan hệ đối ngoại của Việt Nam trong thời gian tới.

Toàn cảnh hội thảo

Với ý nghĩa đó, Hội thảo đã được lắng nghe nhiều tham luận về các vấn đề như: (1). Định vị Việt Nam trong chính sách đối ngoại của Hoa Kỳ; (2). Việt Nam trong chiến lược của Trung Quốc hiện nay; (3). Vị trí Việt Nam trong chính sách đối ngoại mới của Trung Quốc thời đại Tập Cận Bình; (4). Vị trí của Việt Nam trong chính sách đối ngoại của Liên Bang Nga giai đoạn hiện nay; (5). Việt Nam trong chính sách đối ngoại của Ấn Độ; (6). Vị trí của Việt Nam trong chính sách đối ngoại của Nhật Bản hiện nay; (7). Vị thế của Việt Nam trong chính sách đối ngoại của Hàn Quốc và hàm ý chính sách thúc đẩy quan hệ Việt – Hàn; (8). Vị thế Việt Nam và chiến lược các nước lớn trong khu vực Châu Á – Thái Bình Dương; (9). Chính sách liên minh, liên kết của một số cường quốc và sự lựa chọn của Việt Nam; (10).Về sự cài thế thăng bằng chiến lược trong quan hệ với các nước lớn…

Chia sẻ về sự thay đổi trong tư duy chiến lược của Hoa Kỳ, TS. Nguyễn Ngọc Mạnh (Viện Nghiên cứu Châu Mỹ) cho biết: Từ cuối năm 2017, Chính quyền Trump đã đưa chiến lược “Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương: Tự do và rộng mở” (FOIP) mới mục tiêu chính là kiềm chế Trung Quốc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế Mỹ và duy trì vị thế lâu dài của Mỹ ở khu  vực Đông Nam Á nói riêng và Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương nói chung, khiến cho Việt Nam và ASEAN được Mỹ đặt ở vị trí trung tâm của FOIP. Thực hiện chiến lược này chính quyền Trump đã cụ thể hóa các nội dung hợp tác với các nước ở khu vực Đông Nam Á dự trên hai trụ cột bao gồm: an ninh và kinh tế nhằm mở rộng ảnh hưởng và kiềm chế Trung Quốc trên nền tảng dùng quan hệ song phương để định hình các thể chế hợp tác đa phương. Trong đó, an ninh hàng hải trở thành trụ cột hợp tác trong lĩnh vực chính trị - quốc phòng còn các dự án hợp tác cơ sở hạ thầng năng lượng sẽ trở thành trụ cột trong hợp tác kinh tế mà ASEAN và Việt Nam được đánh giá là một thị trường hợp tác đầy tiềm năng của Hoa Kỳ.

PGS.TS. Đinh Công Tuấn (Viện nghiên cứu Châu Âu) phát biểu tại Hội thảo

TS. Nguyễn Ngọc Mạnh (Viện Nghiên cứu Châu Mỹ) phát biểu tại Hội thảo

Chia sẻ ý kiến về Việt Nam trong chiến lược toàn cầu, khu vực của Trung Quốc, PGS.TS. Đinh Công Tuấn (Viện nghiên cứu Châu Âu) nhận định: Chiến lược toàn cầu, khu vực của Trung Quốc là trở thành quốc gia hung mạnh, lãnh đạo thế giới vào giữa thế kỷ XXI. Do đó, vai trò của Việt Nam trong chiến lược toàn cầu, khu vực của Trung Quốc là rất rõ ràng, tuy không quá lớn, nhưng tác động mạnh mẽ đối với Việt Nam. Trong giai đoạn hiện nay, Việt Nam cần điều chỉnh, xác định rõ cách thức ứng phó với chiến lược toàn cầu, khu vực của Trung Quốc. Đó là thích nghi với sự trỗi dậy, lớn mạnh của Trung Quốc, xác định rõ ràng mục tiêu của Việt Nam là phải đảm bảo an ninh quốc gia, không ngừng phát triển, tạo thế và lực đa dạng hóa, đa phương hóa quan hệ với các nước trên thế giới, giữ vững môi trường hòa bình để phát triển, khôn khéo đặt lợi ích quốc gia lên trên hết trong ứng xử với Trung Quốc.

Phát biểu tại Hội thảo, TS. Đặng Xuân Thanh cũng nhấn mạnh việc làm rõ các cường quốc “định vị” Việt Nam ở vị thế nào trong các chiến lược đối ngoại của họ là yếu tố then chốt để Việt Nam có cái nhìn cụ thể hơn về vấn đề này, kết quả của các tham luận chính là luận cứ khoa học quan trọng góp phần đánh giá và hoạch định chính sách đối ngoại và hội nhập quốc tế của Việt Nam hướng tới đảm bảo hai lợi ích lớn: Một là, lợi ích về an ninh (chủ quyền lãnh thổ, an ninh chính trị…), hai là, lợi ích về phát triển kinh tế. Để làm tốt được các nhiệm vụ này, Việt Nam cần tiếp tục đổi mới và tái cấu trúc nền kinh tế để hội nhập một cách đầy đủ vào nền kinh tế toàn cầu; thúc đẩy tốt các mối quan hệ đa phương để cân bằng với các nước lớn cũng như dựa vào ASEAN trong các chính sách đối ngoại của mình.

TS. Nguyễn Bình Giang phát biểu bế mạc Hội thảo

Đánh giá các kết quả đạt được TS. Nguyễn Bình Giang (Phó Viện trưởng Viện Kinh tế và Chính trị thế giới) đã nhiệt liệt biểu dương các ý kiến trao đổi và khẳng định, những tham luận và ý kiến luận bàn sẽ được BTC Hội thảo khẩn trương tổng hợp, xây dựng thành báo cáo bổ sung vào hệ thống lý luận, hàm ý chính cho các chiến lược phát triển của Việt Nam nói chung cũng như mở ra những góc tiếp cận mới cho các nghiên cứu tiếp theo của Viện Kinh tế và Chính trị thế giới trong giai đoạn tới./.

Phạm Vĩnh Hà

(https://vass.gov.vn/noidung/hoinghihoithao/Pages/tin-tuc-hoi-nghi-hoi-thao.aspx?ItemID=1254)